🧠 Przewodnik po Promptowaniu

Praktyczne zasady pisania skutecznych promptów dla modeli językowych AI.

Autor: Marek Staniszewski · AI Consultant & Brand Strategist

🔺 Anatomia promptu

Składniki skutecznego promptu — od kluczowych (góra) do opcjonalnych (dół):

📋 Zasady ogólne

Tip: Dobry prompt to precyzyjna instrukcja, nie grzeczna prośba. Im konkretniej, tym lepszy wynik.

#	Zasada	Przykład
01	Nie musisz być uprzejmy wobec LLM	„Czy mógłbyś mi powiedzieć, jaka jest stolica Francji?" → `Jaka jest stolica Francji?`
02	Integruj zamierzonych odbiorców w poleceniu	`Napisz artykuł o globalnym ociepleniu dla ekspertów klimatycznych.`
03	Rozłóż skomplikowane zadania na ciąg prostszych poleceń	„Opisz proces fotosyntezy" → `1. Co to jest fotosynteza? 2. Jakie są etapy fotosyntezy?`
04	Stosuj afirmatywne dyrektywy	„Nie zapomnij o kluczowych faktach..." → `Podaj kluczowe fakty dotyczące II wojny światowej.`
05	Implementuj polecenia oparte na przykładach	`Jak napisać e-mail z prośbą o spotkanie? Oto przykład: [treść przykładowego e-maila]`
06	Zacznij polecenie od `###Instrukcja###`	`###Instrukcja### Napisz krótki esej na temat korzyści z energii odnawialnej.`
07	Włączaj frazy „Twoim zadaniem jest" i „Musisz"	`Twoim zadaniem jest przeprowadzić analizę rynku smartfonów.`
08	Użyj słów prowadzących (Chain of Thought)	`Myśl krok po kroku, jak rozwiązać równanie kwadratowe.`
09	Pozwól modelowi zadawać pytania	`Od teraz zadawaj mi pytania, jeśli będziesz potrzebować dodatkowych informacji.`
10	Przypisz rolę modelowi językowemu	`Jako asystent do spraw zdrowia, podaj pięć korzyści z regularnego ćwiczenia.`
11	Używaj delimiterów	`###Pytanie### Jaka jest różnica między RNA a DNA? ###Odpowiedź###`
12	Łącz Chain of Thought z podejściem few-shot	`Jak obliczyć BMI? Pomyśl o wzorze, a następnie podaj kroki obliczeniowe.`
13	Używaj primerów wyjściowych	`Napisz opowiadanie zaczynające się od słów: „Pewnego razu w małym miasteczku..."`
14	Wyraźnie określaj wymagania	`Potrzebuję listy 10 najlepszych uniwersytetów w Europie wraz z krótkim opisem każdego.`
15	Dodaj fallback („out") na wypadek braku pewności	`Jeśli nie znasz odpowiedzi, napisz: „Nie posiadam wystarczających informacji."`
16	Pisanie w stylu przykładu — dołącz konkretne instrukcje	`Napisz artykuł podobny do [przykładu]. Użyj prostego języka i podaj 3 główne korzyści.`

✍️ Znaczniki Markdown

Formatowanie odpowiedzi modelu — używaj w promptach, żeby kontrolować strukturę wyniku.

Nagłówki

# Nagłówek H1 ## Nagłówek H2 ### Nagłówek H3 Organizowanie treści na poziomy

Wyróżnienia

**tekst** lub __tekst__ *tekst* lub _tekst_ ***tekst*** Pogrubienie · Kursywa · Oba

Przekreślenie

~~tekst~~ ~~Przekreślony tekst~~ — przydatne do zaznaczania zmian

Linki

[tekst linku](URL) Wstawianie hiperłączy do dodatkowych zasobów

Podział treści

--- Wizualny separator sekcji

Tabela

| Kol 1 | Kol 2 | |-------|-------| | dane | dane | Strukturyzowanie danych w wiersze i kolumny

Lista punktowana

- element - element Nieuporządkowane wyliczenia

Lista numerowana

1. pierwszy krok 2. drugi krok Instrukcje krok po kroku

Blok kodu

```python kod tutaj ``` Formatowanie kodu z podświetlaniem składni